Κυριακή, 31 Μαρτίου 2013

ΞΑΝΑ



Νάξος, Πλάκα


Μία σιωπή έσβησε. Ακούω τα βήματά της να απομακρύνονται. Τα ίχνη που αφήνουν τα πέλματα γίνονται οδηγός μου. Πατώ σιγανά για να πιάσω τον ήχο του. Τον βλέπω στο λιμάνι στα ερείπια της Πορτάρας. Σχεδόν σφαγμένος από αξιοπρέπεια.(*) Εκεί στον ναό του Απόλλωνα να πονάει την Αριάδνη. Του πιάνω το χέρι. Φέγγω με τα δάχτυλα ένα – ένα τα σκαλιά της επιστροφής.

Όλο το νησί δικό του. Ολόκληρος ένα νησί.  Ένας αδιάφανος άνθρωπος με ανασυνθέτει κόβοντας τα κομμάτια μου. Αυτό που προκύπτει τελικά είναι πιο πολύ εγώ από μένα. «Κοίτα με», λέει και με γεννάει στο φως. Τα flamingo χορεύουν στον δρόμο.  Στα σοκάκια νεράϊδες κρατούν ονειροπαγίδες.  Ένας χρόνος και τρεις επιστροφές. Η διαδρομή για το μοναστήρι δύσβατη.  «Μαζί σου όλα τα μπορώ». Μία προσευχή, ένα τάμα κι εκκλησία που με περίμενε να μπω. Την επόμενη φορά θα δεξιωθώ την ζωή μου.

Στο Καστράκι η γαρμπίλη δεν βοηθά. Μόνο στα μάτια του φανερώνονται τα ματάκια. Στη θάλασσα της Σαχάρας. Ένας λύκος μου δίνει σαλιγκάρια από σμάλτο. Τα κρεμάω στο λαιμό. Ένα αδιαμφισβήτητο λάθος, είναι η πιο σωστή πληροφορία.

Στη μηχανή μια πεταλούδα κολλάει στην μπλούζα του. Ανοίγει τα φτερά της και τον κυκλώνει. Τώρα τίποτα δεν μπορεί να χαθεί. Ολόγυρά του φτερουγίζουν ψυχές από χρώματα. Όλα θέλουν να τον αγγίξουν. Σε μία γωνία περιμένει η Κασσάνδρα. Κάθε βράδυ την ίδια ώρα. Ένας χρησμός κομμένος στη μέση.

 Τα παιχνίδια στη Χώρα, ο δρόμος για τα ορεινά, η στροφή των Αγίων.  Μέσα στο κάστρο συναυλίες. Οι Ενετοί ακούνε τζαζ. Το σαξόφωνο κι η φυσαρμόνικα τον παίρνουν στα χέρια. Γέρνω στο άνθος των αθανάτων και τον βλέπω να ίπταται. Τώρα ξέρω. Κάθε φορά ως την επόμενη φορά.

Στο πρόσωπό του είναι χαραγμένες όλες οι ελπίδες μου.  Μέσα στη χούφτα του ζουν σφραγισμένες οι στιγμές που θα ζήσω. Και μια νύχτα με τις σταγόνες της βροχής, θα γράψω με τις βλεφαρίδες του πάνω στο δέρμα μου το τελευταίο βιβλίο της μουσικής του.

(*) Σταύρος Σταυρόπουλος, «Πιο νύχτα δεν γίνεται», εκδ. Οξύ, 2011

Μαρία Χρονιάρη, Επειδή μαζί, Απόπειρα 2012






Σάββατο, 30 Μαρτίου 2013

ΑΓΝΟΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ




Ήμουν πάντα του δικού μου προσώπου. Το τρίτο πρόσωπο όρθωνε πάντοτε ανάμεσα σε μένα και τις λέξεις έναν απροσπέλαστο τοίχο ∙ κανείς δεν μπορούσε να φτάσει επιτυχώς στον προορισμό του: Ούτε εγώ στις λέξεις, ούτε οι λέξεις σε μένα. 

Ήμουν πάντα του δικού μου προσώπου. Το φορούσα εγωιστικά, με φανατισμό, όπως φορούν οι άλλοι τις περικεφαλαίες τους. Σε όλες τις εκστρατείες που κυριαρχεί η βαρβαρότητα. Όταν σκοτώνεις όμως, πρέπει ο άλλος να μπορεί να βλέπει τα μάτια σου. 


ΣΣ

Τετάρτη, 27 Μαρτίου 2013

ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΜΑΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑΡΗ: Ο ΒΑΘΜΟΣ ΜΗΔΕΝ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ






ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, Μετά, εκδ. Απόπειρα, 2012
ΜΑΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑΡΗ, Επειδή μαζί, εκδ. Απόπειρα, 2012

Το Μετά και το Επειδή μαζί συγκροτούν τους δυο μεσαίους – αλλά συνδετικούς -  κρίκους μιας πρωτόγνωρης αλυσίδας τεσσάρων βιβλίων, που ξεκίνησε με το βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου, Πιο νύχτα δεν γίνεται, εκδ. Οξύ, 2011 και θα ολοκληρωθεί με την έκδοση του βιβλίου του Καπνισμένο κόκκινο, αργότερα. Οι σελίδες τους διαπλέκονται, απαντούν η μια στην άλλη, για να επιστρέψουν, λίγο πριν το τέλος, στο τέλος που τις δημιούργησε. 
Υπάρχει εκεί η γραμμένη ιστορία των ανθρώπων. Αλλά περισσότερο απ’ αυτήν υπάρχει η ιστορία της μορφής τους: Τα πρόσωπα ξεκινούν κανονικά και καταλήγουν αποσυντεθημένα. Είναι πρώην πρόσωπα, πρώην ζωντανών. Η γραφή βουλιάζει. Η ιστορία κλυδωνίζεται. Το ύστατο συναίσθημα είναι ο οδηγός.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Κύριε Σταυρόπουλε, θα ήθελα δυο λόγια γι αυτό το εγχείρημα. Έναν οδηγό ανάγνωσης.

Σταύρος Σταυρόπουλος: Η διαδρομή είναι κυκλική. Επιστρέφω πάντα σε αυτό που ήμουν πριν. Στα τρία δικά μου βιβλία ανακαλύπτω σταδιακά τα ίχνη μιας κοσμικής πτώσης. Τα παρακολουθώ να γράφονται μέσα μου. Είναι ένα ταξίδι μνήμης που συνεχίζεται. Το βιβλίο της κυρίας Χρονιάρη συμμετέχει σε αυτή την ανακάλυψη, ακολουθώντας το γλωσσικό μόρφωμα.

Υπάρχει μια σταθερή γραμμή πλεύσης;
 
Μαρία Χρονιάρη: Υπάρχει ο άξονας που χάραξε ο Σταύρος Σταυρόπουλος με το βιβλίο του, «Πιο νύχτα δεν γίνεται», και πάνω σ’ αυτόν κινείται και το δικό μου, «Επειδή Μαζί». Ένα παράλληλο σύμπαν ιδεών, σκέψεων και λέξεων, που επιθυμούν να υπάρξουν μαζί. Πρόκειται για μια αμαξοστοιχία από φράσεις.

Κάθε έργο είναι όμως ξεχωριστό. Έχει να διηγηθεί την δική του ιστορία.

Σ.Σ: Δεν υπάρχουν πολλές ιστορίες, η ιστορία είναι πάντα μια: Ερχόμαστε και φεύγουμε. Ενδιάμεσα υπάρχει ο σχολιασμός, για την αρχή και το τέλος των πραγμάτων.  Η λογοτεχνία, ανέκαθεν αυθαιρετούσε σε αυτό. Έδινε μια άλλη, διαφορετική διάσταση για το ίδιο πράγμα. Η γραφή είναι μια κατάσταση πλήρους αβεβαιότητας. Μια ερώτηση για την οποίαν μπορούν να καταγραφούν εκατομμύρια απαντήσεις. Όλες είναι λάθος, γιατί αυτό το λάθος είναι η αφορμή της λογοτεχνίας.

Πώς προέκυψε η ανάγκη «συνομιλίας» μεταξύ των έργων και τι συμβολίζει;

M.X: Το «Πιο νύχτα δεν γίνεται» μιλά για το τέλος του ανθρώπινου μύθου. Κινούμενη απ’ αυτό το τέλος,  θέλησα να θέσω τα πράγματα σε μια νέα αρχή. Από τη δική μου οπτική. Η αναγέννηση πιστεύω πως κρύβεται μέσα σε ένα ισχυρό μαζί, που μπορεί να παραμείνει συμπαγές κι ακλόνητο. Αλλάζοντας πρόσωπα μέσα από την διαδικασία της κατάρρευσης.

Βιώνουμε σήμερα όλοι μια ανεπανάληπτη κρίση. Πόσο επισφαλής ή πόσο «περιττή» είναι η θέση της λογοτεχνίας; 

Σ.Σ: Δεν μας ενδιαφέρουν τα έργα που επηρεάζονται από την εποχή τους, αλλά αυτά που την επηρεάζουν. Θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει «περιττή» την εποχή και όχι την θέση της λογοτεχνίας. Τουλάχιστον στα δικά μας μάτια, φαντάζει ελκυστικότερο αυτό.



Συνέντευξη στην Τίνα Πανώριου
Ραδιοτηλεόραση, τεύχος 2249, 22-28 Μαρτίου 2013